یوسِف (به عبری: יוֹסֵף) (به معنی «او می‌افزاید») از شخصیت‌های تنخ یهودی و عهد عتیق در انجیل و نیز از پیامبرانی‌است که در قرآن نامش ذکر شده‌است. یهودیان، مسیحیان و مسلمانان معتقد به پیامبری یوسف هستند.

بر اساس سفر پیدایش در تورات، یعقوب از میان همه ۱۲ سبط بنی اسرائیل تنها برای فرزندان یوسف و به خصوص افرایم برکت طلبید و در واقع افرایم را جانشین پدرانش ابراهیم و اسحق و اسرائیل (یعقوب) قرار داد.

قرآن از ازدواج اسحاق نمی‌گوید، ولی از یعقوب می‌گوید که پدر فرزندان بسیار بود و قرآن تنها از یوسف نام می‌برد. در قرآن به قبایل (اسباط) اشاره شده‌است که در واقع دوازده سبطی هستند که از دوازده پسر یعقوب منشا می‌گیرد.و تعداد آنها را ذکر کرده‌است.

سرگذشت یوسف در سوره دوازدهم قرآن که به نام همو است روایت می‌شود. او خود می‌گوید:

آیین پدرانم، ابراهیم و اسحاق و یعقوب را پیروی نموده‏ام‏

خداوند در این زمینه به محمد می‌گوید:

ما نیکوترین سرگذشت را به موجب این قرآن که به تو وحی کردیم، بر تو حکایت می‏کنیم، و تو قطعاً پیش از آن از بی‏خبران بودی‏

پس این سرگذشت از نو بر محمد وحی شده و خداوند است که سخن می‌گوید، با این وجود شباهتهای نمایانی میان حکایت قرآن و کنتب مقدس و برخی داستانهای آکادی وجود دارد. حتی شاید گاهی برای فهم روایت قرآنی نیاز به تکمیل آن از منابع یهودی باشد.

به جای نتیجه گیری از زندگانی یوسف در قرآن آمده‌است:

این [ماجرا] از خبرهای غیب است که به تو وحی می‏کنیم، و تو هنگامی که آنان همداستان شدند و نیرنگ می‏کردند نزدشان نبودی.

این حکایت باید همچون هشداری برای جهانیان و به سان دلیلی بر رحمت الاهی تلقی گردد که چندین بار بر آن تاکید شده‌است. همچنین:

به راستی در سرگذشت آنان، برای خردمندان عبرتی است. سخنی نیست که به دروغ ساخته شده باشد، بلکه تصدیق آنچه [از کتابهایی‏] است که پیش از آن بوده و روشنگر هر چیز است و برای مردمی که ایمان می‏آورند رهنمود و رحمتی است.

سپس سفر پیدایش داستان یعقوب در مصر را حکایت می‌کند. او در لحظات آخر فرزندان خود را برکت می‌دهد، اسرائیلیان او را حنوط می‌کنندو سپس او را در مکفیلخ در سرزمین کنعان به خاک می‌سپارند.یوسف خود نیز به هنگام مرگ به برادران خویش گفت: من میمیرم و یقینا از شما تفقد خواهد نمود و شما را از این سرزمین به زمینی که برای ابراهیم و اسحاق و یعقوب قسم خورده‌است، خواهد برد.

یوسف در ۱۱۰ سالگی در گذشت، او را حنوط کردند و در زمین مصر در تابوت گذاشتند. و این پایان سفر پیدایش است.

با تاملی کوتاه در کلمات

گهربار پیامبر گرامی(ص)

در می یابیم که ایشان

جوان پارسا را افتخاری

عظیم ومانند پیامبران

و محبوب خدا وشاخص

و نمونه مردم معرفی

نموده اند.

رسول اکرم(ص) فرمودند:

خداوند به وجود جوان اهل

عبادت بر فرشتگان افتخار

میکند و می فرماید:

بنده مرا ببینید!به خاطر

من چگونه از لذت

جسمانی خویش گذشته

است.

رسول اکرم(ص) فرمودند:

برتری جوانی که در

جوانی خدا را عبادت

می کند بر پیری که

پس از پیر شدن به

عبادت می پردازد مانند

پیامبران الهی نسبت

به دیگران است.

رسول اکرم(ص) فرمودند:

خدا جوانی را می پسندد

که جوانی خود را در 

طاعت به خدا  سپری

می کند.

رسول اکرم(ص) فرمودند:

دوست داشتنی ترین

مخلوقات پیش خداوند

متعال جوانی است زیبا

رو که جوانی و زیبایی

خویش را برای خدا و در

اطاعت خدا قرار دهد.به

چنین جوانی خدا بر

فرشتگان می بالد و

می فرماید:

حقّا که این نوجوان

بنده ی من است.

رسول اکرم(ص) فرمودند:

هیچ چیز پیش خدا

محبوب تر  ودوست

داشتنی تر از توبه کار

نیست.

سوره یوسف از سوره های مکی

و دارای 111آیه است.شخصیت

اصلی و مطرح دراین سوره

حضرت یوسف(ع) فرزند حضرت

یعقوب پیامبر(ع) می باشدکه

نامش 25 مرتبه در طی

آیات این سوره تکرار شده .

این سوره به زیبایی هر چه

تمام تر داستان زندگی یوسف

را از کودکی تا جوانی و از

جوانی تا رسیدن

به مقام خزانه داری کشور

مصر با جلوه های

ناب از عفت و پاکدامنی و

از سیمای زیبا و باطنی

زیباتر نقل و بیان داشته است.

شاید مهمترین خصوصیتی

که می توان به ایشان

نسبت داد(پاکدامنی)بوده

که نشانه بارز آن رفتار

ایشان در مقابل خواسته

شیطانی و پست زلیخا

می باشد.

به طور کلی میتوان همه

خصوصیات ایشان را در

هفت مورد زیر بیان کرد:

1-توجه کامل به خدا

در سختی ها

(در گرفتاری های زندگی)

2-توجه کامل به خدا در

شادی ها

(در شرایط رفاه)

3- صبر در برابر حوادث

(ایمان به خدا در مشکلات)

4-پاکدامنی-ترجیح تقوا

بر رفاه

(در مواجهه به حواسته

های پلید نفسانی)

5-اخلاص

(برای اهداف و نظرات)

6-امانت داری

(در برابر حکومت و...)

7-مهمان نوازی

(در شرایط مختلف زندگی)

زندگینامه حضرت یوسف در منابع

زیادی ذکر شده که مهمترین آنها

قرآن کریم می باشد و البته

مجموعه های تلویزیونی و

فیلم های سینمایی مختلفی

در  چند دهه گذشته ساخته

شده که یکی از معروفترین

آن ها در بین ایرانیان سریال

(یوسف پیامبر) بوده که با

وجود  نقص های فراوانی

که در نحوه ساخت و

کارگردانی آن وجود دارد

انصافا کار خوبی از آب

در آمده و ماجرا را از

اول زندگی ایشان مورد

نمایش قرار می دهد.